مالک دیلمی (بخش یکم)

 

مالک دیلمی

(۹۶۹ -۹۲۴ ق)، خطاط، شاعر و موسیقیدان. اصلش از فیلواگوش قزوین بود. وى نزد پدر خط ثلث و نسخ را فراگرفت و بعها به نستعلیق روى آورد و از قطعات میر على هروى مشق نمود. هنگامى كه رستم على و حافظ باباجان به قزوین رفتند، از آنها تعلیم خط گرفت. مالك علاوه بر خوشنویسى، از شعر و معما و موسیقى نیز آگاهى داشت و از اكثر علوم متداول بهره‏مند بود و علوم عقلى را نزد جمال‏الدین محمود شیرازى فراگرفت. در زمان سلطان ابراهیم میرزا، وى در كتابخانه‏ى آن شاهزاده‏ى هنرمند، به كتابت و تعلیم خط مشغول شد و هنگامى كه شاهزاده‏ى صفوى در ۹۶۴ ق به مشهد رفت، مالك نیز همراه او بود. پس از یك سال و نیم اقامت در مشهد، شاه طهماسب وى را براى نوشتن كتیبه‏هاى عمارات دولتخانه‏ى قزوین احضار كرد و در آنجا مشغول كتیبه‏نگارى شد. از شاگردان وى، محمد حسین تبریزى، شاه محمد مشهدى، عیشى و قطب‏الدین یزدى را ذكر كرده‏اند. مالك تا آخر عمر خود در قزوین و در ملازمت شاه صفوى بود و در آن شهر درگذشت و همان جا دفن شد. از آثار وى: یك مرقع ممتاز، كه به امر امیر حسین بیگ و به سرپرستى مالك دیلمى جمع‏آورى و تنظیم و تزیین شده و مالك خود بر آن مرقع دیباچه و مقدمه‏اى، در ذكر ترجمه‏ى احوال خوشنویسان و نقاشان و مذهبان و دیگر هنرمندان انشاء كرده و به قلم نستعلیق دو دانگ عالى كتابت نموده است؛ یك نسخه رساله‏ى «حسن و دل» فتاحى نیشابورى، به قلم كتابت جلى خوش، با رقم: «… سوده مالك، فى سنة ۹۵۴»؛ یك نسخه «مناجات» حضرت امیر (ع)، به قلم سه دانگ و دو دانگ و نیم دو دانگ خوش، با رقم: «مشقه… مالك الدیلمى… بدار السلطنة تبریز، فى سنة ۹۵۵»؛ قطعه‏اى از مرقع مذكور كه غزلى از خود اوست، با رقم: «مشقه ناظمه، غفر ذنوبه»؛ یك قطعه، به قلم سه دانگ و كتابت خوش، كه رقم آن به قلم رقاع كتابت عالى چنین است: «نمقه… مالك الدیلمى… سنة تسع و ستین و تسعمائة».

m1 11 m1 10 m1 9 m1 8 m1 7 m1 3 m1 4 m1 5 m1 6

0 دیدگاه در “مالک دیلمی (بخش یکم)”

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *